İYİ Parti Ekonomi ve Kalkınma Politikaları Başkanı, Samsun Milletvekili Dr. Erhan Usta’nın, vergi borçlarının silinip silinmediğinin ortaya çıkarılması amacıyla TBMM’ye sunduğu araştırma önergesi üzerine Genel Kurul’da yapılan görüşmelerde konuşan Usta, vergi affı ve uzlaşma uygulamalarının Meclis denetimi dışında yürütüldüğünü söyledi.
Dr. Erhan Usta, bütçe hakkının ve vergi koyma yetkisinin Anayasa gereği Meclis’e ait olduğunu hatırlatarak, “Eğer vergi borcu siliniyorsa, bunun Meclis iradesiyle ve açık biçimde yapılması gerekir. Bugün yaşanan tartışmaların kaynağı da bu şeffaflık eksikliğidir” dedi.
Hükûmetin, “kanun dışında vergi borcu silme yetkimiz yok” yönündeki açıklamalarına değinen Usta, AK Parti iktidarları döneminde farklı adlar altında 13–14 kez çıkarılan yapılandırma kanunlarıyla fiilen vergi borçlarının silindiğini ifade etti. Bu uygulamaların, vergisini zamanında ödeyen mükellefler aleyhine bir tablo oluşturduğunu vurguladı.
Konuşmasında özellikle uzlaşma müessesesine dikkat çeken Usta, taşra düzeyindeki uzlaşmaların sınırlı ve işlevsel olduğunu, ancak merkezî uzlaşmaların büyük mükellefler için ayrıcalıklı bir silme mekanizmasına dönüştüğünü söyledi. “Burada Meclis yok, objektif kural yok, keyfî uygulamalar var” diyen Usta, bu durumun kamu vicdanını zedelediğini belirtti.
Gelir İdaresi Başkanlığı faaliyet raporlarına yansıyan 2024 yılı verilerine dikkat çeken Usta,
Merkezî uzlaşmada vergi aslının yüzde 79,6’sının,
Vergi cezalarının ise yüzde 94’ünün silindiğini söyledi.
Buna karşılık taşra uzlaşmalarında vergi aslında silinme oranının yüzde 1,1 seviyesinde kaldığını ifade ederek, sistemin kimler lehine işlediğinin açık olduğunu dile getirdi.
2024 yılında yapılan düzenlemeyle vergi aslında uzlaşmanın sınırlandırıldığını hatırlatan Usta, vergi cezalarında uzlaşmanın devam ettiğine işaret etti. “Vergi cezası, vergi aslına bağlıdır. Asılda uzlaşmayı kaldırıp cezada sürdürmek, silme mekanizmasını başka bir kanaldan devam ettirmektir” dedi.
Araştırma önergesini verme gerekçesini özetleyen Usta, vergi borçlarının geçmişte defalarca ya kanun yoluyla ya da uzlaşma mekanizmaları üzerinden silindiğini, özellikle kişi ve firma bazlı uygulamaların vergi adaletini zedelediğini belirtti.